Aerdt, een hedendaags dorp met een oprecht verleden.

De oorsprong van het dorp Aerdt voert zeker terug tot lang voor onze jaartelling. Vondsten in de omgeving wijzen daarop. De Batavieren, die over de Rijn ons land binnenkwamen, hebben zich wellicht gevestigd op de vruchtbare kleiafzettingen lang de Rijn. Aerdt betekent dan aarde, dus grond waar de landbouw bedreven kon worden (akkers).

Bodemvondsten in Doornenburg en Pannerden hebben Bataafse boerennederzettingen aan het licht gebracht. Aerdt lag in hetzelfde gebied. De Bataven raakten (noodgedwongen) bevriend met de Romeinse bezetters, die omstreeks 50 voor Christus hun macht aan de Rijn vestigden. Aerdt werd door de Romeinen “Arenacum” genoemd. In de 11e eeuw werd er een stenen kerk gebouwd en in 1348 wordt er een schriftelijke melding gemaakt van “t Guet tot Aerde”, dit is het huidige “Huis Aerdt”.

“t Guet tot Aerde” werd later “die Borgh ter Cluse” genoemd. Dit bouwwerk werd omstreeks 1430 verwoest. Pas veel later, in de jaren 1652 – 1657 werd het herbouwd c.q. vervangen door het huidige “Huis Aerdt”. De kasteelheer van Huis Aerdt was eigenlijk niet de Heer van het dorp, maar hij had zoveel bezittingen en vooral veel rechten dat de Aerdtse bevolking wel grotendeels van hem afhankelijk was.

DSC_0028De kerk in Aerdt die oorspronkelijk aan Sint Helena gewijd was, is in 1609 overgegaan naar de Hervormde Gemeenschap. De feestdag van Sint Helena is op 18 augustus en omstreeks deze dag vierde en viert Aerdt de kermis (kerkmis). In het buurtschap “Onder-Aerdt” stond ooit een dependance van de Helenakerk, namelijk de Antoniuskapel. Behalve het Huis Aerdt waren er nog enkele voorname goederen zoals “De Aerdenburg”; thans Aerdenburg nr 6, “De
Beuningen”; thans Beuningsestraat nr 5 en “Het Spijker” of de “Horst”; thans Aerdtsedijk nr 32.

DSC_0058De bevolking leefde van wat de natuur hen bood; de landbouw, de visserij en niet te vergeten de teenhoutproductie. Het dorp had voorheen een grote zelfvoorzieningsgraad. Dit moest ook wel gezien de geïsoleerde ligging van het dorp in die tijd. Het dorp lag tussen de rivieren op het zogeheten “Gelders Eiland”. Via het toenmalige Aerdtse veer kwam geregeld nieuw bloed in het dorp en dat hield het dorp gezond en levendig. Het dorp Aerdt kenmerkte zich door een lintbebouwing, waarbij de woningen vanwege het inundatiegevaar zoveel mogelijk langs de dijken of een enkele boerderij op een terp gebouwd werden. Dijkdoorbraken en overstromingen waren in het verleden schering en inslag. Grote dijkdoorbraken waren er in 1784, 1799, 1809, 1820, 1920, en 1926.

006In 1939 werd de brug over de Oude Rijn afgebouwd, waardoor de geïsoleerde ligging van Aerdt opgeheven werd. Op 14 februari 1945 werd Aerdt geëvacueerd en na de oorlog stortte Aerdt zich ook in de vaart der volkeren. Inmiddels is Aerdt uitgegroeid tot een dorp, waarbij de termen uit het verleden als zelfwerkzaamheid en zelfredzaamheid nog steeds kenmerkend zijn voor de Aerdtse bevolking.

 


Ga verder naar:
Het dorp Aerdt
Dorpshuis ‘Eensgezindheid’
Oorsprong en historie
Bezienswaardigheden
Fietsroutes
Wandelroutes
Aerdt op de kaart
Wapenschild en vlag
Volkslied